Yemek Borusu Kanseri Patolojisi

Eş anlamlı: #özefagus kanseri patolojisi

#Yemek borusu kanseri hücre yapısı

Patoloji

Yemek borusu kanserinin hücre tipi genel bir bakış açısı ile iki tiptir. Adenokarsinom (gland, salgı epitelinden kaynaklanır) ve yassı epitel hücreli (squamöz) karsinom.

Kanser hücresi elektron mikroskop görünümü

Adenokarsinom nedir?

Gland, salgı hücrelerinden oluşur. Bu hücre tipi midenin iç yüzeyini kaplar ve mide salgısını oluşturur. Bir miktar yemek borusu ile geçiş alanında görülür, yassı epitel hücresinden mide epiteli hücresine doğru bir geçiş oluşur. Buna mide ve yemek borusu arasındaki çizgi: Z çizgisi denir. Yukarıya doğru daha çok yassı epitel hücreleri yer alır. Midenin asit salgısına karşı dirençli bir hücre yapısıdır, aynı zamanda mukusdan ve asiti nötralize eden bir tabaka ile kaplıdır ve mide yüzeyindeki hücrelerden ve salgı bezlerinden salgılanırlar.

Adenokarsinom işte bu salgı hücrelerinden köken alan ama yapısı tamamen değişmiş, aşırı derecede büyüyerek kitle halini almıştır. Vakaların %60’ı bu hücrelerden oluşur. Barrett mukozası’da başkalaşarak, hücre yapısını değiştirerek kanserleşebilir. Barrett mukozasından gelişen kanser tipi Adenokanserdir. Hücre yapısı sebebiyle daha çok yemek borusunun alt kısımlarında ve mideye yakın yerlerde görülürler.

Barrett mukozası ve onun başkalaştığı hücre yapısı olan metaplazi ve displazi geri dönüşümlü hücre yapılarıdır. Yani kansere doğru gidebildikleri gibi, tamamen normal hücre yapısına da dönüşebilirler. Özellikle müzmin bir irritasyon mekanizması varsa örneğin reflü ve bu irritasyon kesilirse örneğin reflü tedavi edilirse bu hücre yapıları normale dönebilir.

Tütsüleme

Squamöz hücreli karsinoma nedir?

Yassı epitel hücreli karsinom demektir. Daha çok yemek borusunun üst kesimlerinde görülür. Gelişmiş ve zengin ülkelerde daha azdır. Fakir ülkelerde daha yaygındır. Yemek borusu kanserinin sebeplerini anlattığımız bir diğer yazımızda belirttiğimiz buzdolabı kullanılmayan, aşırı tuzlu, salamura ve tütsülenmiş gıdalarla beslenen asya ülkelerinde ve ülkemizin doğu kesiminde yaygındır. Sigara kullanımı ile ilişkilidir. Alkol ve nitratlar (bozulmuş, bekletilmiş gıdalar) sebebiyle oluşabilir.

Endoskopi ve biyopsi tanı koymak için yeterlidir

Patoloji ne demektir?

Patoloji, hastalık bilimi demektir. Ancak hastalıkların hem mekanizmaları hem de temel hücresel değişimlerini gözlemeyi, hücresel değişimler üzerinden teşhis koymayı amaçlar. Patoloji uzmanları, hastalıklı dokuları ince kesiltler haline getirip, daha sonra özel boyalarla boyarlar ve mikroskop altında incelerler. Kanser hastalığının, iyi ve kötü huylu hastalığın ve kötü huylu hastalığın evresinin değerlendirilmesinde kullanılır. Patoloji tebabetin temel taşlarından biridir.

Yemek Borusu kanserinin teşhisi nasıl konur?

Endoskopi ve alınan biyopsinin histopatolojik olarak incelemesi sonucu konur.

YEMEK BORUSU KANSERİ SEBEPLERİ

Tanım:

Eş anlamlı: #özefagus kanseri

Özefagus latince yemek borusu demektir. Yutak bildiğiniz gibi dil kökünden başlar ve aşağıda yemek borusu ile birleşir. Bir erişkinde 20-22 cm boyundadır. Göğüs kafesi içinde kalbin baskısı ile kavis çizerek aşağıya iner. Bir miktar karın boşluğunda seyreder ve mide üst kısmı ile birleşir. Yukarıdan aşağıya doğru iç yüzeyindeki epitel (iç zar) hücreleri değişir. Dolayısıyla bulunduğu bölgeye göre gelişen kanser tipi de farklılık gösterir.

Sıklık:

Yemek borusu kanseri bütün kanserler içinde %1’lik sıklığa sahiptir. Bütün dünyada sıklığı azalmaktadır. Bunun sebepleri arasında buzdolabının hayatımıza girmesi önemli bir yer tutar.

Yemek borusu kanseri

Sebepleri:

Özellikle tütsülenmiş gıdalar, aşırı tuzlu saklama yöntemleri besinlerin buzdolabı olmadığı dönemlerde uzun süre saklanmasını sağlıyordu. Hala asya ülkelerinde ve japonya da güneşte kurutulmuş ve aşırı tuzlanmış gıdalar saklama yöntemi olarak kullanılıyor. Bu besinlerin bizi zehirlemeyecek kadar bozulmasına neden oluyor. Besinlerin içindeki bakteriler kansere neden olan nitrit benzeri kimyasal maddeler üretiyorlar. Bu şekilde aşırı tütsülenmiş gıdalar da risk oluşturur.

Tandır fırını ile ekmek yapanlar aşırı dumana maruz kalır

Bir diğer önemli sebep ise duman. Ülkemizde de tandır fırınlarını yakan ve ekmeklerini burada pişiren kadınlar aşırı dumana maruz kalıyorlar. Sigara da önemli sebepler arasında. Ağır sigara içenler ve ağır sigara içenlerle birlikte yaşayanlar da doğal olarak risk altındalar. Mangal özellikle yüksek ısı ile gıdaları yakıyorsa bu da gıdaların yapısını bozarak içinde kansere neden olan katran benzeri oluşumlara neden oluyor. Ayrıca asfalt ve plastik işinde çalışıp bunun dumanına uzun süre maruz kalanlar da risk altındalar.

Ağız ve diş sağlığı sindirim sistemi kanserlerinin engellenebilir nedenleri arasındadır

Risk faktörlerinden bir diğeri, kötü ağız hijyeni, çürük dişler. Yaygın bakteri enfeksiyonları ve  toksinlerin yemek borusundan geçmesine neden oluyorlar.

Gene çok tartışılan konulardan biri Barrett özefagusu. Bu yemek borusunun alt ucunda oluşan bir hücre değişimi. Patolojik adı metaplazidir. Metaplazi, displaziye o da kansere dönüşür. Ancak metaplazi geri de dönebilir. Oluşumunda temel olarak iki teori vardır. Birincisi reflü yani mide asitinin yemek borusuna sürekli kaçarak yemek borusunu tahriş etmesi ve vücudun kendini korumak için hücre yapısını değiştirmesidir. Vücut aside daha dayanıklı hücreleri bu bölgeye yerleştirir ancak bu da kansere sebep olabilir. Diğer teori ise reflü den bağımsız olarak bu bölge de doğuştan bu tür hücrelerin toplanmasıdır. Zamanla değişime uğrar ve kansere neden olurlar. Ancak gerçek olan Barrett özefagusu olan kişilerde yemek borusu kanserine yakalanma riski artmaktadır. Bu kişilerin düzenli olarak endoskopi (bir ışıklı boru ile yemek borusunun gözlenmesi ve biyopsi alınması) yaptırmaları gerekir.

Şimdi en önemli soruya gelelim, bu sebepler arasında hangileri önlenebilir kanser sebepleri arasındadır? Bu soruyu cevaplayabiliyorsanız kendinizi kansere karşı korumaya başlamışsınız demektir.

Yemek borusu kanseri sebepleri nelerdir?

Sağlıcakla

Prof. Dr. Gökhan Akbulut

www.gokhanakbulut.com

Birlikte daha iyiye….

Tablo Yemek Borusu (özefagus) kanseri sebepleri
Kötü diş sağlığı
Sigara
Gıdalarda nitrozaminlerin miktarinin fazla olması (Bozulmuş, bekletilmiş gıdalar
Barrett özefagus
Tütsülenmiş gıdalar,
gıdaları üretenler (Tandır ekmeği fırınları örneğin)
Güneşte kurutulan, aşırı tuzlanarak saklanan gıdalar (uzakdoğu besin kültürü içinde yer alır)