Zeytinyağlı yiyemem

 

DE1D15F1-67C8-42F3-A620-616B6C045408
Bursa yöresine ait olan bu türkü 2 Kasım 1954 tarihinde İhsan Kaplayan’ dan kaynak gösterilerek Muzaffer Sarısözen tarafından derlenmiştir.

2. Dünya Savaşı sonrasında Marshall Planı kapsamında 1947 yılında önerilen ve 1948-1951 yılları arasında yürürlüğe konan ABD kaynaklı bu plan bir ekonomik yardım paketidir. Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 16 ülke, bu plan uyarınca güya ABD’den ekonomik kalkınma yardımı almıştır.

Bilindiği gibi ABD geçmişten beri dünyanın en büyük mısır üreticisi olan bir ülkedir. ABD birikmiş olan mısır dağlarını eritmenin bir yolu olarak Mısırözü yağı ihracatını bu yolla keşfetmiştir. Marshal yardımının koşullarından birisi de Türkiye’nin ABD’den Mısırözü yağı almasıdır(Yeni Sömürgecilik Açısından Gıda Emperyalizmi, Osman Nuri Koçtürk, Toplum Yayınları, 1966). Bunun şartı yerine getirilerek Türkiye’de ilk margarin fabrikası kurulur. Yine aynı dönemde ülkemizde yüz binlerce zeytin ağacı sökülerek bir katliam yapılır. Kalan zeytin ağaçlarından elde edilen zeytinyağının büyük bölümü ABD tarafından satın alınır ve yerine Mısırözü yağı satılır.

Zeytinyağını çok seven Türk insanı zeytinyağından soğutularak yerine mısır özü yağına ve margarine alıştırılır. Bu amaçla zeytinyağı ısıtılırsa kanser yapar gibi yalanlar uydurmaktan da geri kalınmaz. Halen öyle bilinir. Halbuki zeytinyağı halk ağzındaki deyişiyle dumanlaşma derecesi en yüksek (en zor yanan) sıvı yağlardan birisidir.

Bununla da kalınmaz, kötülemek için tıpkı bugün yapılan halkla ilişkiler endüstrisi çalışmaları gibi “Zeytinyağlı yiyemem aman, basmadan fistan giyemem aman…” diye türkü sipariş edilir ve ülkenin en popüler türküsü haline getirilir.

Katı yağ/margarine mahkûm edilen halk, 20-30 yıl içinde bir kaşık yağa bile muhtaç hâle getirilir. Ve basma giyen kadınlar, sonunda sentetik giysilerle tanıştırılır (Kaynak : Prof. Dr. Kenan Demirkol, Ayşe Karaoğlu.)

Yazar: Dilek Orbatu

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanı

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s