Merkez

Galileo Galilei Toskanalı bir gökbilimciydi. 1610 yılının Ocak ayında yıldızlı bir gecede, gözü tasarladığı teleskoba dayalı geç saatlere kadar ayakta kalmıştı. O gece Jüpiter’i gözlemlerken, gezegenin yakınlarında, ondan çıkan bir hat boyunca dizilmiş gibi görünen sabit yıldızlar olduğunu düşündüğü üç cisim farketti. Ertesi gece de aynı görüntüyü gözlemlerken, üç cismin de Jüpiter’le birlikte hareket ettiklerini izledi. Bu durum hesaplara uymuyordu. Yıldızlar gezegenlerle birlikte hareket etmezlerdi. Geceler boyunca bu durumu izledi. Ocak ayının 15’inde durumu çözmüştü: Bunlar sabit yıldızlar değil, Jüpiter’in çevresinde dolanan gezegensi cisimlerdi. Jüpiter’in ayları vardı.

Oysa Ptolemaios’un kuramına göre o güne kadar her şeyin çevresinde dolandığı tek bir merkez vardı. Dünya. Kopernik Dünya’nın Güneş, Ay’ın da Dünya çevresinde dolandığı görüşünü savunmuş, ancak bu fikir iki hareket merkezi gerektirdiğinden geleneksel kozmologlarca saçma bulunmuştu. Ancak şimdi burada bu sessiz Ocak gecesinde Jüpiter’in ayları çoklu merkezlere kanıt sunmaktaydı. Böylelikle Ptolemaios modeli yıkılmış oluyordu.

Bundan sonra teleskop üretim pazarı hızla artarken, gökbilimciler evrendeki yerimizi belirleyen ayrıntılı haritalar yapmaya başladılar. İzleyen dört yüzyıl, bizi merkezden giderek daha uzağa atarak evrende küçük bir nokta olarak yerimizi belirledi.

Dünya’nın evrenin merkezinden düşüşü birçoklarında derin bir huzursuzluk yaratmıştı. Dünya, artık yaratılışın kusursuz simgesi sayılamayacaktı. Galileo karşıtları onun bu yeni kuramını insanın tahttan indirilişi betimlemesiyle kötülemekteydiler. 1633’te Kilise Engizisyonu’nun karşısına çıkarılan Galileo, zindana atılarak cesareti kırıldı ve keder dolu imzasını, çalışmasını inkâr eden Dünya merkezli metnin üzerine atmaya zorlandı.

Aslında Galileo şanslı bile sayılabilirdi, ondan birkaç yıl önce Giordino Bruno Dünya’nın merkezde olmadığı fikrini ileri sürmüş ve Kilise’ye karşı taşıdığı aykırı düşünceleri gerekçe gösterilerek, halk meydanına sürüklenmişti. Ayrıca Bruno’nun halkı galeyana getirmesinden korkan yetkililer, konuşmasını önlemek amacıyla yüzüne demir bir maske geçirmişler ve onu diri diri yakarak yok etmişlerdi.

Bruno ve Galileo niçin cezalandırılmıştı? Geçerli olan dünya görüşünde gerçekleşen kökten ve ani sıçramaların herkesçe takdir edilmediği açıkça ortadaydı.

Düzenlenmiştir.

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s