Bir Saniye

Lavoisier kafası baştan başa bilimsel metodolojiyle dolu bir bilgindir. Çok ilginçtir ki, yine bir bilim insanı olan bir meslektaşına, giyotinle kafası kesildikten sonra gözlerini iki kere kırpacağını söyleyerek buna dikkat etmesini ister. Böylece beynin, boyun damarlarının kesilmesinden sonra daha ne kadar yaşayabileceğini merak etmektedir.

Bu da onun bilimsel merakının kendi yaşamından bile daha ön düzeye geçmiş olduğunu göstermektedir.

Lavoisier ünlü ” Tabiatta ne bir şey kaybolur ne yeniden ortaya çıkar.” formülünü üreterek, yeni kimyanın temellerini atmıştır.

Oksijen gazının, havada yanan ve solunuma yarayan gazla aynı olduğunu göstermiştir. Sonunda yaptığı önemli bir deneyle solunumun yanma olayından başka bir şey olmadığını kanıtlamış yani havanın akciğerlerde yanmayı ve oksitlenmeyi sağladığını söylerek, solunumun kimyasal yönünü insan bedenine oturtmuştur.

18. yüzyıl kimyasına dev buluşlar kazandıran Lavoisier, aslında bir vergi tahsildarı ve avukattır. Paris’te vergi toplama görevinde bulunurken, diğer meslektaşları ile birlikte Fransız burjuva devriminin gazabına uğramış ve giyotinle kafası kesilmiştir. Bir devrim partisi tarafından, ” Cumhuriyet’in bilginlere gereksinimi yoktur” kararıyla idam edilmiştir. Bu olay da bilimin yalnızca dinle değil, din dışı siyasal tutuculukla da karşı karşıya kaldığını gösteren örneklerden biridir.

Hayatı boyunca devletin çıkarları için gayretle çalışmış, Fransız eğitim sistemi reformunun planlamasında büyük rol oynamıştır. Ancak bu çalışmaları bile, Lavoisier’in giyotinle idam edilmesine engel olamamıştır.

Matematikçi Joseph Lagrange, Lavoisier’in ölümü üzerine üzüntüsünü ” kafasının koparılması için bütün gereken yalnızca bir saniyeydi. Onun ki gibi bir kafanın bir daha, gelmesi için belki yüzyıl bile yetmeyecek sözleriyle dile getirmiştır.

Cumhur Ertekin / Tıbbın Öyküsü kitabından düzenlenmiştir.

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s